Last van een negatief stemmetje in je hoofd? Wat als die stem je eigenlijk probeert te beschermen?
- 23 mei
- 2 minuten om te lezen
Veel mensen herkennen het: dat kritische stemmetje in je hoofd dat commentaar levert op bijna alles wat je doet.
" Dat had je beter moeten doen. "
" Waarom zeg je dat nou? "
" Zie je wel, je bent niet goed genoeg. "
In de psychologie wordt dit ook wel de innerlijke criticus genoemd.
Bij sommigen klinkt die als een duidelijke stem met woorden. Bij anderen is het subtieler voelbaar als een constante onderlaag van spanning, schaamte, onzekerheid of een gevoel van minderwaardigheid.
Hoe die innerlijke criticus zich ook laat zien: het kan veel energie kosten en flink bijdragen aan stress, angst en zelftwijfel.
Waar komt die innerlijke criticus vandaan?
De innerlijke criticus ontstaat meestal niet zomaar.
Vaak is het een oude beschermingsstrategie.
Een deel van jou heeft ooit geleerd dat kritisch zijn helpt om:
fouten te voorkomen
afwijzing te vermijden
controle te houden
erbij te horen
veiligheid te creëren
Misschien groeide je op met veel verwachtingenvan je ouders, kritiek of weinig emotionele veiligheid.
Dan kan je systeem hebben geleerd dat zelfkritiek een manier is om jezelf scherp, veilig of acceptabel te houden.
Alleen: wat ooit bescherming was, voelt later vaak vooral als innerlijke stress.
Waarom positief denken vaak niet genoeg helpt
Veel mensen proberen die negatieve gedachten te stoppen met affirmaties of positief denken.
Soms helpt dat even.
Maar vaak niet echt.
Waarom?
Omdat die innerlijke criticus niet alleen een gedachtepatroon is.
Het is vaak ook een reactie van je zenuwstelsel.
Je lichaam heeft geleerd alert te blijven.
Daardoor blijft er spanning, onrust of een gevoel van dreiging onder zitten, zelfs als je rationeel weet dat je veilig bent.
Alleen "anders denken" lost dat niet altijd op.
Wat helpt wél bij een negatieve innerlijke stem?
De eerste stap is verrassend genoeg niet vechten tegen die criticus.
Maar nieuwsgierig worden.
Vraag jezelf eens af:
Wat probeert dit deel van mij eigenlijk te voorkomen?
Of:
Wat zou er gebeuren als deze innerlijke criticus even stil zou zijn?
Vaak zit daar angst onder.
Voor afwijzing. Falen. Schaamte. Kwetsbaarheid.
Wanneer je dat gaat herkennen, ontstaat ruimte.
Vanuit lichaamsgerichte therapie en Somatic Experiencing kijken we daarom niet alleen naar gedachten, maar ook naar wat er in je lichaam gebeurt.
Bijvoorbeeld:
spanning in je borst
druk in je buik
een verkramping in je keel
onrust of alertheid
Door daar met kleine stapjes bewustzijn op te brengen, kan het zenuwstelsel langzaam meer veiligheid ervaren.
En vaak wordt de innerlijke criticus dan vanzelf zachter.
Een kleine eerste stap
De volgende keer dat je merkt dat dat negatieve stemmetje actief is, probeer dan niet meteen het gevecht aan te gaan.
Merk gewoon eens op:
"Interessant… daar is die stem weer."
En voel tegelijk: "Wat gebeurt er nu in mijn lichaam?"
Dat kleine moment van bewustzijn kan al een begin zijn van verandering. Dan gaat de interne criticus steeds minder op 'aan'. Wordt het mechanisme uit de automatische 'loop' gehaald.
Dat negatieve stemmetje simpelweg uitzetten?
Dat kritische stemmetje in je hoofd kun je niet altijd simpelweg ‘uitzetten’. Maar je kunt wél leren om er anders mee om te gaan. In deze video deel ik praktische inzichten en een oefening om je self-talk zachter, constructiever en helpender te maken.
Opmerkingen